Op elke loonstrook staan twee hoofdbedragen: het brutoloon en het nettoloon. Het verschil daartussen valt mensen vaak als eerste op — en is ook het eerste waar ze naar vragen. Hier lees je wat beide betekenen en hoe het ene bedrag het andere wordt.
Definities
Het brutoloon is het totaal dat een werknemer over een loonperiode verdient voordat er iets af gaat. Het omvat het basissalaris of -loon plus overuren, vergoedingen, bonussen, provisie en doorbetaald verlof.
Het nettoloon — ook wel het netto uit te betalen bedrag — is wat er na alle inhoudingen overblijft. Het is het bedrag dat op de bankrekening van de werknemer komt of contant wordt overhandigd.
De basisformule is:
Nettoloon = Brutoloon − Totaal inhoudingen
Wat er tussen bruto en netto zit
Inhoudingen vallen meestal in drie groepen:
| Groep | Gebruikelijke voorbeelden | Wie het bedrag bepaalt |
|---|---|---|
| Wettelijk | Ingehouden loonbelasting, sociale premies, zorgverzekering, verplicht pensioen | Vastgelegd in de wet; berekend door de werkgever of salarisadministrateur |
| Vrijwillig | Extra pensioenbijdragen, vakbondscontributie, aanvullende verzekeringen, giften aan goede doelen | Gekozen door de werknemer |
| Overig afgesproken | Terugbetaling van een voorschot of lening, terugvordering van te veel betaald loon | Afgesproken tussen werkgever en werknemer, binnen de wettelijke grenzen |
Tarieven, drempels en maxima voor wettelijke inhoudingen verschillen per land, per jaar en vaak per persoonlijke situatie. Ze worden hier niet behandeld — gebruik de officiële rekenhulp van je belastingdienst of je salarissoftware om ze te berekenen.
Rekenvoorbeeld
De bedragen hieronder zijn verzonnen en voor de duidelijkheid afgerond. Ze weerspiegelen niet de werkelijke belasting- of premietarieven van enig land.
Verdiensten over oktober
| Verdienste | Bedrag |
|---|---|
| Basissalaris | 3.000,00 |
| Overuren (10 uur) | 200,00 |
| Reiskostenvergoeding | 100,00 |
| Brutoloon | 3.300,00 |
Inhoudingen over oktober
| Inhouding | Bedrag |
|---|---|
| Loonbelasting | 330,00 |
| Sociale premies | 260,00 |
| Vrijwillige pensioenbijdrage | 100,00 |
| Terugbetaling voorschot | 200,00 |
| Totaal inhoudingen | 890,00 |
Nettoloon = 3.300,00 − 890,00 = 2.410,00
Die 2.410,00 is wat de werknemer ontvangt. Staat er op de bankoverschrijving een ander bedrag, dan klopt de loonstrook of de betaling niet.
Waar werkgeverslasten passen
Stel dat de werkgever namens de werknemer ook 300,00 aan sociale premies betaalt. Dat bedrag wordt niet op het loon van de werknemer ingehouden — het zijn extra kosten bovenop het brutoloon. Veel loonstroken tonen het ter informatie in een apart vak “Werkgeverslasten”. Het verandert het nettoloon niet en hoort niet bij het totaal van de inhoudingen te worden opgeteld.
Belastbaar loon en brutoloon
Op sommige loonstroken zie je een derde bedrag, vaak “belastbaar loon” (in het Engels taxable pay) genoemd. Dat kan afwijken van het brutoloon, omdat in sommige systemen bepaalde inhoudingen (bijvoorbeeld sommige pensioenbijdragen) het bedrag verlagen waarover inkomstenbelasting wordt berekend, en bepaalde verdiensten of vergoedingen vrijgesteld kunnen zijn of anders worden behandeld. Of dat geldt, hangt volledig af van de lokale regels. Staat er belastbaar loon op je loonstrook, dan is dat de grondslag voor de regel inkomstenbelasting — geen tweede versie van je verdiensten.
Waarom het nettoloon per maand verschilt
Zelfs bij een vast salaris kan het netto uitbetaalde bedrag schommelen. Veelvoorkomende redenen:
- Overuren of bonussen in de ene maand maar niet in de volgende
- Onbetaald verlof of gedeeltelijke maanden bij in- of uitdiensttreding
- Cumulatieve belastingsystemen, waarin de inhouding in de loop van het jaar wordt aangepast op basis van de cumulatieve verdiensten
- Een eenmalige inhouding, zoals de terugbetaling van een voorschot
- Gewijzigde tarieven of drempels aan het begin van een nieuw belastingjaar
- Het bereiken van een premiemaximum, waarna een inhouding in sommige systemen de rest van het jaar stopt
Met cumulatieve totalen zijn deze patronen makkelijker te herkennen. Zie wat cumulatief (YTD) op een loonstrook betekent.
Jaarsalaris en bruto maandloon
Bij een vacature of aanbod wordt vaak een bruto jaarsalaris genoemd, terwijl loonstroken per maand, per twee of vier weken of per week zijn. Door een jaarbedrag door 12 te delen krijg je ongeveer het bruto maandloon, maar extra betalingen (bijvoorbeeld een dertiende maand) en verschillende betaalfrequenties maken het ingewikkelder. De salarisomrekener rekent om tussen uur-, dag-, week-, maand- en jaarbedragen. Hij rekent alleen brutobedragen om; hij schat geen belasting.
“Bruto” en “netto” in afspraken
Wees bij loonafspraken duidelijk over welk bedrag je bedoelt. “We betalen 3.000 per maand” is dubbelzinnig: een werknemer hoort misschien 3.000 netto, terwijl de werkgever 3.000 vóór inhoudingen bedoelt. Sommige afspraken — gebruikelijk bij bepaald huishoudelijk personeel of expatpakketten — worden in netto gemaakt. Dan moet de werkgever terugrekenen (“bruteren”) om het brutobedrag te vinden dat na inhoudingen het afgesproken netto oplevert. Die berekening hangt af van de lokale regels, dus laat haar controleren.
Bruto en netto duidelijk op een loonstrook tonen
Een goede loonstrook maakt de weg van bruto naar netto duidelijk:
- Specificeer elke verdienste en toon het brutoloon als subtotaal.
- Specificeer elke inhouding met de officiële naam en toon het totaal van de inhoudingen.
- Toon het nettoloon prominent, bij voorkeur met de betaalwijze.
- Houd werkgeverslasten in een apart, duidelijk benoemd gedeelte.
De generator van PayslipKit is zo opgebouwd: je typt elk bedrag en hij telt de totalen op, zodat bruto − inhoudingen = netto altijd zichtbaar is. Voor het volledige stappenplan, zie een loonstrook maken, en om een bestaande strook te ontcijferen een loonstrook lezen.
Deze gids is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Het voorbeeld gebruikt verzonnen bedragen; de werkelijke inhoudingen hangen af van de regels in je land en je persoonlijke situatie.